Filtry zmiękczające są urządzeniami hydraulicznymi wykorzystywanymi do pozbywania się twardości z oczyszczanej wody. Twardość wody jest wynikową zawartości jonów wapnia oraz magnezu. Są one powodem występowania białego nalotu – kamienia kotłowego – na armaturze i sprzęcie AGD. Kamień jest kłopotliwym skutkiem dużej twardości wody. Z uwagi na jonowy model twardości zmiękczacze opierają się na złożach jonowymiennych kationitowych (jony wapnia oraz magnezu posiadają ładunek dodatni). Przykłady tych złóż to Purolite. Są to bardzo kwaśne złoża z niskim odczynem pH.

Prócz eliminowania twardości z uzdatnianej wody niektóre ze złóż znakomicie radzą sobie też z takimi niechcianymi związkami jak mangan czy amoniak. Długość życia złóż jonowymiennych jest dość spora a waha się od 10 do 15 lat. Wówczas niezbędna jest całkowita wymiana złoża. W czasie użytkowania złoże traci własności jonowymienne, toteż co pewien czas powinno się wykonywać regenerację roztworami soli. Liczba dni pomiędzy regeneracjami jest określana indywidualnie oraz jest ściśle zależna od jakości wody oraz pojemności jonowymiennej aparatu (całkowicie uzależnionej od ilości żywicy). Nowoczesne zmiękczacze cechują wysokie miary natężenia przepływu, kierowane są całkowicie automatycznie, zaś jakość wody wynikowej spełnia najbardziej surowe wymogi użytkowników.